Licznik
os⠯dwiedziഥn portal Kontakt

Najcz궣iej oglᮥ:

» Walec, kula, stoek czyli... Kubizm

» Od mietnika po piedesta

» „Barocco” znaczy pera


 
 
 
 
Start
Ksika z autografem
Spotkania
Sama o sobie
Inni ze mn i o mnie
Ksiki
Opowiadania
Wiersze
Felietony
Artykuy i reportae
Ciekawostki
O muzyce
O sztuce
Podrnicze
Popularno-edukacyjne
Rne
3 x mio?
Adwokaci i
prokuratorzy w
rodzinie
Akademicki materac
Ananiasz i druciak
Bahdajowo, czyli
Warszawa
Barka to nie
dziwka....
Bdziesz kim zechc!
Brzdc w moim pokoju
Byam szalonym
maolatem
Casting
Chcesz nagra pyt?
Chc by kobiet
Ciasna i wesoa,
wielka i pikna -
Warszawa Hanny
Oogowskiej
Cige emocje
Co wyszo z ekranu?
Creczka tatusia
Czarownice s wrd
nas
Czas dla siebie
Czekolada z tabasco
Cztery radoci i
cztery kopoty
Dla przyjemnoci
Do serca przytul psa
Do zakochania jeden
krok
Domino
Drewniany dom
elaznej Anny
Godziny dobrej
zabawy
Granice zbrodni
Inteligentnie w
Raszynie
IRC party
Jabko od jaboni
Jedenacie dni na
miech
Jestem dzieckiem
pijakw
Jordanek to nie
tylko ogrdek
Kieszonkowe
Kocham nowego tat
Kostka lodu
Legendy a telewizja
Mam jeszcze czas
Matura niebieskich
mundurkw
Mio z lamusa
Na gigancie
Na smyczy GSM
Na tylnym siedzeniu
Na ywo i z puszki
Nie szata zdobi
czowieka
Obciachowi rodzice
Pechowcy i
szczciarze
Piosenki Powstacze
Plan ycia
Pod nazwiskiem Pana
Woreczko?
Pornoterror
Giedrowicza
Przesta, bo si
posikam!
Sonda
Sposb na wakacje -
wykopaliska
Tam, gdzie lwowskie
pi orlta...
TATUA ZDOBI TWOJ
PIER
Tatusiu kim jeste?
Tona wgla
Trzy zote kule,
renifery i
Coca-cola, czyli
caa prawda o
witym Mikoaju
Typy, typki i
typasy, a wszyscy s
z jednej klasy
W matni
Wakacje w ciupie
Wejd w sie
Wiedza pod cel
Wicej ni mylenie
po polsku...
Wstrciuchy
Z ukryt kamer po
warszawskich ulicach
Za jakie grzechy Bg
mnie zesa do
Polski?
Zakuty eb?
Zbiera nas jak
znaczki
Zmczony, ale w
swoim ywiole
ycie to nie rysunek
Sylwetki
Wywiady
Telewizja
Galeria
Multimedia
Konkursy
Przydatne
Przyjaciele
Kontakt
Wszystko o moim Ojcu
Genealogia
Mꠢlog
M꠆otoblog
Gra Klasa Pani Czajki
Warsztaty dziennikarskie
 
cheap oakley sungless cheap raybans cheap ray bans cheap ray ban sunglasses ray bans tory burch outlet tory burch outlet tory burch outlet http://theseventhfold.com/tory-burch-outlet.php http://www.rotellicharlotte.com/Tory-burch-Outlet.html http://coomtranscol.com/Tory-burch-outlet.html tory burch outlet red bottom shoes michael Kors outlet canada goose outlet mulberry bags cheap air max cheap air jordan beats by dre canada goose outlet cheap jerseys mulberry uk cheap jordans cheap oakley sungless christian louboutin outlet coach bags gucci outlet herve leger sale louis vuitton outlet michael kors bags moncler jackets north face outlet ray bans tory burch outlet authentic louis vuitton cheap louis vuitton discount louis vuitton Loui Vuitton Bags louis vuitton artsy louis vuitton backpack louis vuitton belt louis vuitton clutch louis vuitton damier louis vuitton handbags louis vuitton ipad louis vuitton iphone louis vuitton leather louis vuitton luggage louis vuitton men louis vuitton monogram louis vuitton neverfull louis vuitton outlet online louis vuitton purses louis vuitton sale louis vuitton shoes louis vuitton speedy louis vuitton sunglasses louis vuitton wallets louis vuitton women replica louis vuitton louis vuitton outlet

NEWSLETTER

Je쩠chcesz otrzymywa栩nformacje o nowo顣h dodaj swꠡdres e-mail




WYSZUKIWARKA

Szukaj s纍
Drewniany dom elaznej Anny

Kurier Warszawski 2/2006

 

Dom przy Walecznych 37 jako jedyny stoi skosem do ulicy. To take jedyny drewniany dom na Saskiej Kpie. I to za jego spraw ulica Dbrówki jest lepa. Có.. .stoi tak jak wybudowaa go przed przeszo stu laty jego pierwsza wacicielka, a moja praprababka – Anna Klotylda z Neumannów Przybytkowska. Kobieta z elaza, co wida gdy patrzy si na jej portret. Spoglda z niego dama o surowej twarzy. Majestatycznie opiera rk na stole. Lada moment walnie w niego pici. W tle drewniak, a w jego oknie – m i ojciec jej omiorga dzieci. Wyglda jakby nic nie znaczy, bo jego gowa w oknie jest tak samo wana jak stojca tam doniczka. Portret namalowa zi Anny – Wacaw Chodkowski. Dlaczego elazna Anna? Sama nadaam jej ten przydomek. Bo tak o niej myl ilekro patrz na portret i wspominam rodzinne opowieci o jej yciu. Anna urodzia si w 11 kwietnia 1862 roku we wsi Saska Kpa. Dzie jej urodzin okaza si dniem mierci jej matki – Karoliny Szenk, niespena siedemnastoletniej i pono piknej dziewczyny. Ojciec Anny Aleksander Neumann do szybko znalaz pocieszenie w ramionach siostry zmarej ony – Krystyny Szenk, z któr mia jeszcze dwie córki. Ale do koca swoich dni y i mieszka w domu z Ann. I do koca swoich dni obwinia córk o mier modej ony. By moe dlatego, e mioci matczynej nie znaa, a ojciec by dla niej oschy, Anna bya osob bardzo surow.

W krgu Karoliny

Karolina to imi cile rodzinne. Tak wyraaa si tsknota Anny za zmar w poogu matk. Jedn z córek – moj prababci Leokadi nazwaa na drugie Karolina. Baa si da jej tak na pierwsze, by nie powtórzya losu jej matki. Leokadia zwana w rodzinie Karolci równie urodzia córk - Janin, której drugie imi brzmiao Karolina. Janina Karolina miaa trzech synów. Tak wic w jednym pokoleniu Karoliny zabrako. Dopiero u Macieja ojca niej podpisanej pojawia si Karolina. Pocztkowo miaam mie tak na pierwsze, ale prababcia Karolcia wspomniaa o mierci przy poogu, o wiecznej tsknocie i cierpieniach Anny i przekonaa rodziców, e Karolina to moe by tylko moje drugie imi. 

ycie na wyspie

Skd rodzina Anny miaa pienidze? Przekazy powiadaj, e z... wody. Sask Kp zakaday cztery rody o holenderskich korzeniach: Wolframowie, Jopsowie, Neumannowie i Szenkowie. Te rody koligaciy si ze sob. Byli Ewangelikami, którzy w okresie kontrreformacji z Holandii przybyli do Polski jako pastwa bez stosów. To oni kolonizowali i osuszali uawy Wilane, zakadali Ciechocinek i zamieszkali Sask Kp. Pierwotnie bya to wyspa zwana Kp Kawcz, potem Oldersk, a dopiero póniej za spraw odbywajcych si tu w czasach Saskich jarmarków - Sask. e jest to wyspa wida do dzi. Wystarczy zerkn na map, by zobaczy, e Kpa od poudnia oddzielona jest Wis, od pónocy dziakami przy Waszyngtona wzdu których pynie kanaek wody, a od wschodu dzieli j równie pas dziaek z kanakiem. Na zachodzie na pocztku ulicy Saskiej bya przysta na Kpie. A tu za dzisiejszym stadionem dziesiciolecia port Praski. Przodkowie Anny yli z czego co wizao si z wod, rybami i eglug. Jak to si stao, e dorobili si fortuny? Brak na ten temat rodzinnych przekazów, ale moliwe jest, e byo to zwizane z Portem Praskim, bo do nich naleay tereny pod dzisiejszym stadionem dziesiciolecia.

wiat wedug Anny

O ile nie zachoway si rodzinne przekazy dotyczce profesji osiemnasto- i dziewitnastowiecznych Neumannów, Szenków, Wolframów i Jopsów o tyle sporo jest opowieci obyczajowych. Zwaszcza o Annie stojcej nad brzegiem jeziorka kamionkowskiego i woajcej do ma Wadysawa, by natychmiast zaprzesta kpieli i wraca, bo narobi jej omioro dzieci i ma obowizki. O tym, e cae ycie tsknia za nieznan matk. Opowiadano te o rozpaczy Anny po starcie ukochanego syna. Kazimierz Przybytkowski zmar na gryp hiszpask w czasie wojny polsko-radzieckiej pod Ostrowi Mazowieck. Zachowao si jego zdjcie w mundurze onierskim. Anna nie akceptowaa te pocztkowo maestwa mojej prababci. Leokadia Karolina wysza za m za ukochanego z dziecistwa Antoniego Adamskiego – urzdnika kolei carskiej - zwanego Antolekiem. Co Annie nie podobao si w Antoleku? Po pierwsze nie szy za nim takie pienidze jakimi dysponowaa Anna i jakie dawaa w posagu swoim dzieciom. Po drugie... wychowywana przez matk w ewangelickiej wierze Leokadia Karolina miaa zwiza si z katolikiem? To si Annie nie podobao. Trcio to wprawdzie troch hipokryzj, bo przecie jej m Wadysaw Przybytkowski by katolikiem, a i jej synowie przyjli wiar ojca, a nawet ukochany Kazio nie jedzi do zboru na plac Maachowskiego. A jednak! Anna za wszelk cen staraa si rozdzieli ukochanych. By rok 1902. Antoleniek zamieszkujcy podwarszawsk wie o dwicznej nazwie Mokotów przybywa do Warszawy. Na Solcu na jednym z pastwisk czeka na niego Wadek Majewicz i przewozi ódk dubank przez Wis. Wszystko po to, by Antoleniek móg dotrze do lecej na prawym brzegu rzeki wsi Saska Kpa i potajemnie spotka Karolk lub przekaza jej chocia listy. „Czowiek szczliwym jest tylko w latach chopicych. I dlatego te przypomnij sobie nasze zabawy "w berka", "w nieg" jakie one byy niewinne. Jakie mie wspomnienie. A zarazem przykre, smutne, bo chciaaby aby si te chwile wróciy. Tymczasem daremnie...” - pisa w jednym z nich. W kocu jednak mio zwyciya i Antoleniek powiód Karolk do otarza. I... wraz z nowopolubion maonk zamieszka gdzie? Oczywicie w drewniaku. Tu w 1905 roku przysza na wiat ich córka, a moja babcia - Janina Karolina.

Drewniak w kilku odsonach

Drewniany dom na Kpie widnieje na wielu obrazach. Zawsze z tym samym rozlegym kasztanowcem, ale na kadym obrazie jest inny. Bo te dla wielu drewniak by natchnieniem, ale kady widzia go inaczej. Przede wszystkim malowa go ukochany syn Anny - Kazio. To on olejn farb na desce utrwali Kp pen stogów siana. Dzi w tym miejscu rozpociera si brukowany kocimi bami koniec ulicy Dbrówki, gdzie po lewej stronie stoi odrapany domek wybudowany przez Leokadi Karolin. Nazywana w rodzinie Karolci te malowaa. Bya uczennic szkoy rysunku Wojciecha Gersona. To jej autorstwa jest widok drewniaka od strony dzisiejszego przedszkola przy Dbrówki. Dopiero patrzc na jej obrazek widzimy, e dom stoi na górce. Jeszcze na pocztku dwudziestego wieku, zanim uregulowano Wis, wiosn okoliczne ki staway pod wod. Nad nimi górowa jedynie drewniany domek Anny. Z tego samego miejsca co Karolcia namalowa drewniak jej szwagier Wacaw Chodkowski – równie ucze Wojciecha Gersona. Ten sam, który jest autorem portretu Anny. Urodzony w Kozienicach osiedli si w Warszawie na Saskiej Kpie i oeni z córk Anny – Helen. Mia z ni troje dzieci – Henryka, Eugeniusza i Helen. Portret ojca Anny – zgorzkniaego Aleksandra Neumanna siedzcego na aweczce oczywicie przed drewniakiem - namalowa jej syn, polegy podczas wojny polsko-bolszewickiej pod Ostrowi Mazowieck Kazimierz Przybytkowski. Drzewo rosnce przed domem zdaje sie ukrywa w konarach czaszk. Duch Karoliny?

Ile ganeczków?

Sam drewniak przez lata ulega drobnym przebudowom. Pierwotnie mia jeden ganek, nad którym znajdowa si balkon. Z czasem ganek zosta przebudowany na werand. Zmieniay te swój ksztat przybudówki. I zmienia si kolor dachu. Sam dom by spory, bo o kubaturze 853 metrów szeciennych. Jednak zbyt may, by móg pomieci Ann i wszystkie jej dzieci z rodzinami. To dlatego ju po przyczeniu Saskiej Kpy w granice Wielkiej Warszawy w 1916 roku i po wytyczeniu w latach dwudziestych ulic nawizujcych do wojny polsko-radzieckiej (Walecznych, Obroców, Zwycizców) Anna podzielia ziemi midzy dzieci. Wtedy te wokó drewniaka zaczy wyrasta domy jej córek i synów – w tym najmniejszy i mocno odrapany dzi domek Karolci. Jednak drewniak nadal by rodzinnym centrum kulturalnym. I nadal mia jeden ganeczek. Od strony poudniowej. Z balkonu wida byo ulic Francusk.
Drewniak przetrwa wojn. Mój ojciec w swojej ksice „Tak zapamitaem” (PIW 1979) – wspomnieniach z czasów wojny opisa wypraw jak odby pieszo pod koniec padziernika 1939 roku z Sadyby do Sródmiecia. „Zaszlimy te do rodziny mamy na Sask Kp. Cioteczny brat mamy, wuj Genek Chodkowski ju wróci. Walczy jako porucznik w obronie Grochowa. W dniu kapitulacji schowa mundur, nie poszed do niewoli. Na niemieckie wezwanie do rejestracji oficerów nie zgasza si. Kilkudziesicioletni drewniany domek prababci, Anny Przybytkowskiej, by cay.” Powstanie i kapitulacja Warszawy równie obeszy si askawie z drewniakiem. Mój dziadek – Bronisaw Piekarski w licie jaki przysa do rodziny rzuconej przez los do Czstochowy pisa:
„We wtorek przez 15 minut byem na Saskiej Kpie. Bd tam jeszcze. (...) Warszawa wyglda strasznie. Widok, jaki ma si przed oczyma, nie da si opisa. Kpa jest tylko uszkodzona przez pociski artyleryjskie. Chaupa Mamy (czyli dom Karolci) ucierpiaa najwicej. Najgorsze, e pod okiem wszystkich rozkradaj co si da. Okna i drzwi ju rozkradziono. Na co teraz kolej przyjdzie, trudno powiedzie. Dom nie nadaje si zupenie do zamieszkania. Chaupa babci stoi.”

Laurka na 90-lecie

W 1952 roku powsta ostatni obraz przedstawiajcy drewniak namalowany przez Wacawa Chodkowskiego. Jeden z nielicznych ukazujcych domek od strony pónocnej. Tej bez ganku i balkonu. To okolicznociowa laurka na dziewidziesite urodziny Anny. Na akwarelce podpisali si wszyscy. Dzi niektóre podpisy wyblaky. Z trudem rozpoznaj rk prababci Karolci. Rok potem zmar Wacaw, kilka miesicy póniej sama Anna. Dom zacz popada w ruin. W drugiej poowie lat siedemdziesitych Bogdan Szenk postanowi urzdzi jako swoich synów. Jemu, jako najmodszemu wnukowi Anny oraz pónemu dziecku Anieli Przybytkowskiej i Witolda Szenka przed wojn wybudowano blok. Budynek Dbrówki 9/11 zosta po wojnie wczony do kwaterunku. Wuj Bogdan z dwoma dorastajcymi synami gniedzi si w dwupokojowym mieszkanku. Na jego apel 23 listopada 1977 roku w gmachu hipoteki stawio si trzynastu krewnych, z których kady mia udziay w drewnianym domku. W przypadku kilku z nich ten udzia wynosi 3/72 caoci. Dom by wtedy w ruinie. Wuj Bogdan postanowi przywróci mu dawn wietno. Wszystko z myl o synach – Olgierdzie i Danielu. Dlatego, e poza ciasnym mieszkankiem nie mia nic – wszyscy z rodziny sprzedali mu swoje udziay w drewniaku. Remont domu trwa kilka lat. Stary drewniak trzeba byo unowoczeni. Podcign kanalizacj. Uzyska zgod konserwatora zabytków na wybudowanie garay – przydatnych w drugiej poowie dwudziestego wieku. Ale dom zyska nie tylko garae. To wtedy otrzyma drugi ganek i drugie wejcie - od strony pónocnej. Chodzio o to, by Olgierd i Daniel dostali po równo. Dzi trudno wyobrazi sobie drewniak bez dwóch ganków. Tak jak i trudno niektórym pojc, e cay czas jest w rkach tej samej rodziny. W kocu matka Anny bya z domu Szenk. Tak jak i obecni waciciele. 


Widzisz b䠮a tej stronie? Napisz
 
 

Ostatnia aktualizacja: 2014-06-12

Copyright © Maﲺata Karolina Piekarska  
    Realizacja: webtime.pl